Uncategorized

27 κεφάλαια περί τηρήσεως του νου (α’μέρος)

Άγιος Ησαΐας ο Αναχωρητής

1. Η οργή είναι φυσική ιδιότητα του νου. Και χωρίς οργή ούτε στην καθαρότητα φτάνει ο
άνθρωπος, αν δεν οργιστεί εναντίον όλων των πονηρών λογισμών πού σπέρνει μέσα του ο
διάβολος. Και όταν τον βρήκε ο Ιώβ, έβρισε τούς εχθρούς του μ’ αυτά τα λόγια: «Άτιμοι και
εξαχρειωμένοι, που δεν έχετε κανένα καλό πάνω σας, που δεν σας θεωρώ ούτε σαν τους σκύλους
των ποιμνίων μου»(Ιώβ 30, 1, 4). Εκείνος που θέλει να φτάσει στη φυσική οργή (δηλαδή σ’ εκείνη
που στρέφεται εναντίον του διαβόλου και των παθών), κόβει όλα τα θελήματά του μέχρις ότου
φτάσει στην κατάσταση του νου του, όπως τη δημιούργησε ο Θεός.

2. Αν αντιστέκεσαι στην καταδρομή του διαβόλου και δεις ότι εξασθένησε και υποχωρεί, μη
χαρείς, γιατί η κακία των πονηρών πνευμάτων δεν εξαντλήθηκε ακόμη, αλλά ακολουθεί πίσω από
αυτά. Ετοιμάζουν πόλεμο χειρότερο από τον πρώτο, τον έχουν αφήσει πίσω από την πόλη και του
έδωσαν εντολή να μη κινηθεί. Και αν αντισταθείς σ’ αυτούς, φεύγουν νικημένοι. Αν όμως
υπερηφανευτείς ότι τους έδιωξες και αφήσεις αφύλαχτη την πόλη, τότε άλλοι έρχονται από πίσω
και άλλοι στέκονται εμπρός, και η ταλαίπωρη ψυχή ανάμεσά τους δε βρίσκει καταφύγιο πουθενά.
Πόλη είναι η προσευχή. Αντίσταση είναι η αντίκρουση των πονηρών λογισμών στο όνομα του
Ιησού Χριστού. Βάση είναι ο θυμός.

3. Λοιπόν, αγαπητοί, ας σταθούμε με φόβο Θεού και ας φυλάγομε την άσκηση των αρετών και ας
μή βάζομε εμπόδιο στη συνείδησή μας· ας προσέχομε τον εαυτό μας με φόβο Θεού, μέχρις ότου η
συνείδησή μας ελευθερωθεί και μαζί της κι εμείς και πραγματοποιηθεί ένωση ανάμεσα σ’ αυτήν
και σ’ εμάς. Και τότε η συνείδηση γίνεται φύλακάς μας και μας δείχνει που σφάλλομε. Αν όμως δεν
υπακούσομε σ’ αυτήν, θα φύγει από μας και θα μας εγκαταλείψει και τότε πέφτομε στα χέρια των
εχθρών και δεν μας αφήνουν πλέον. Όπως μας δίδαξε ο Κύριός μας: «Άκουσε τον αντίδικό σου
έως ότου βρίσκεσαι μαζί του στο δρόμο για το δικαστήριο»(Ματθ. 5,25). Αντίδικος, εννοούν
μερικοί ότι είναι η συνείδηση, η οποία αντιστέκεται στον άνθρωπο που θέλει να κάνει το αμαρτωλό
του θέλημα. Και αν ο άνθρωπος δεν ακούσει την συνείδησή του, τότε αυτή τον παραδίνει στους
εχθρούς του.

4. Αν ο Θεός δει ότι υποτάχθηκε σ’ Αυτόν ο νους με όλες του τις δυνάμεις και δεν έχει άλλη
βοήθεια παρά Αυτόν μόνο, τότε τον ενδυναμώνει και λέει: «Μη φοβάσαι, παιδί μου Ιακώβ,
ολιγάριθμε Ισραήλ»(Ησ. 41,13). Και πάλι λέει: «Μη φοβάσαι, γιατί σε λύτρωσα. Σου έδωσα το
όνομά μου, συ είσαι δικός μου. Και αν περνάς από νερό, είμαι μαζί σου, ποτάμια ολόκληρα δεν θα
σε παρασύρουν, κι αν περάσεις ανάμεσα από φωτιά δε θα καείς και η φλόγα δεν θα σε κατακάψει,
γιατί εγώ είμαι ο Κύριος ο Θεός σου, ο άγιος του Ισραήλ, που σε σώζω»(Ησ. 43, 1-3).

5. Αν λοιπόν ο νους ακούσει αυτά τα ενθαρρυντικά λόγια, αψηφά τούς δαίμονες λέγοντας: «Ποιος
είναι που μέ πολεμά; Ας σταθεί απέναντί μου. Ποιός αντιδικεί μ’ εμένα; Ας με πλησιάσει. Ο
Κύριος είναι βοηθός μου, ποιος θα μου κάνει κακό; Όλοι εσείς θα παλιώσετε όπως τα ρούχα που
τρώει ο σκόρος»(Ἡσ. 50,8).

6. Αν η καρδιά σου έφτασε να αποκτήσει σαν φυσικό το μίσος κατά της αμαρτίας, τότε νίκησε και
απομακρύνθηκε από εκείνα που γεννούν την αμαρτία και έβαλε στην μνήμη σου την κόλαση. Και
γνώριζε ότι Εκείνος που σε βοηθεί μένει κοντά σου. Και συ να μην Τον λυπείς με καμία αμαρτία,
αλλά κλαίε εμπρός Του και λέγε: «Εσύ Κύριε έχεις το έλεος για να με γλυτώσεις από την αμαρτία
και τους δαίμονες, γιατί εγώ αδυνατώ να ξεφύγω από τους εχθρούς χωρίς την βοήθειά Σου». Και
πρόσεχε να μην παραδεχτείς πονηρές σκέψεις, και Αυτός σε φυλάγει από κάθε κακό.

7. Οφείλει ο μοναχός να κλείσει όλες τις πόρτες τής ψυχής, δηλαδή τις αισθήσεις του, για να μην
πέσει εξαιτίας τους στην αμαρτία. Και όταν δει ο νους ότι δεν κυριεύεται από κανένα πάθος,
ετοιμάζεται για την αθανασία και μαζεύει τις αισθήσεις του όλες κοντά και τις κάνει ένα σώμα.

8. Αν απαλλαγεί ο νους από κάθε ελπίδα αυτού του κόσμου, αυτό είναι το σημείο ότι πέθανε μέσα
σου η αμαρτία.

9. Αν ο νους μείνει ελεύθερος από τα κοσμικά πράγματα, τότε εκείνη η απόσταση που υπάρχει
μεταξύ του ανθρώπου και του Θεού, χάνεται.

10. Αν ελευθερωθεί ο νους του ανθρώπου από όλους τους εχθρούς του, δηλ. από τα πάθη, και
αναπαυτεί, τότε βρίσκεται σε καινούργια ζωή και σκέφτεται καινούργια πράγματα, θεϊκά και
άφθαρτα. Όπου βρίσκεται το πτώμα, εκεί θα μαζευτούν οι αετοί(Λουκ. 17,37), (δηλαδή όπου η
ηρεμία από τα πάθη, εκεί και οι θεϊκές και άφθαρτες σκέψεις).

11. Οι δαίμονες συνηθίζουν να αποτραβιούνται με δόλο προσωρινά, για να ξεθαρρευτεί ο άνθρωπος
νομίζοντας ότι έγινε απαθής και να αφήσει τον εαυτό του χωρίς προσοχή, Και τότε ξαφνικά πηδούν
πάνω στην ταλαίπωρη ψυχή του και την αρπάζουν σαν σπουργίτι. Και αν την νικήσουν, τη ρίχνουν
χωρίς οίκτο σε κάθε αμάρτημα, χειρότερο από εκείνα για τα οποία ζητούσε πρωτύτερα συγχώρηση.
Ας σταθούμε λοιπόν με φόβο Θεού και ας φυλάξομε την καρδιά μας, εκτελώντας την άσκησή μας.
Και ας κρατούμε τις αρετές, πού αποτελούν εμπόδιο στην κακία των εχθρών δαιμόνων.

12. Ο δάσκαλός μας Ιησούς Χριστός πού γνωρίζει την ασπλαχνία των δαιμόνων και σπλαχνίζεται
το ανθρώπινο γένος, μας έδωσε αυστηρή εντολή λέγοντας: «Να είστε έτοιμοι για κάθε ώρα, γιατί
δεν γνωρίζετε ποια ώρα έρχεται ο ληστής, μήπως έρθει και σας βρει να κοιμάστε»(Ματθ. 24, 42-
44). Και σε άλλο μέρος λέει: «Προσέχετε μη βαρύνουν οι καρδιές σας από την κραιπάλη και την
μέθη και τις βιοτικές μέριμνες και έρθει ξαφνικά η ώρα για σας»(Λουκ. 21, 34). Στάσου λοιπόν
καλά και πρόσεχε τις αισθήσεις σου. Και αν κρατείς ειρηνικά στο νου σου τη μνήμη του Θεού, τότε
βλέπεις τούς ληστές δαίμονες που προσπαθούν να την αφαιρέσουν κρυφά. Γιατί εκείνος που
προσέχει με ακρίβεια τους λογισμούς του, αντιλαμβάνεται εκείνους πού θέλουν να μπουν και να
τον μολύνουν. Οι κακοί λογισμοί ταράζουν το νου για να γίνει μετέωρος, φουσκωμένος και αργός.
Αλλά εκείνοι που γνωρίζουν την κακία τους, μένουν ατάραχοι, προσευχόμενοι στον Κύριο.

13. Αν ο άνθρωπος δεν μισήσει τα έργα αυτού του κόσμου, δεν μπορεί να λατρεύσει τον Θεό. Και
ποια είναι η λατρεία του Θεού; Το να μην έχει κανείς τίποτε ξένο στο νου του, όταν προσεύχεται σ’
Αυτόν· να μην νιώθει άλλη ηδονή, όταν Τον δοξολογεί. Να μη διατηρεί καμιά κακία, όταν ψάλλει σ’
Αυτόν. Να μην έχει μίσος εναντίον κανενός, όταν προτιμά Αυτόν· ούτε να υπάρχει καμιά
ζηλοφθονία πονηρή που να μας εμποδίζει όταν απευθυνόμαστε σ’ Αυτόν συνεχώς και να τον
θυμόμαστε πάντοτε. Γιατί τα παραπάνω σκοτεινά εμπόδια είναι τείχος που περικυκλώνει τη
δυστυχισμένη ψυχή και δεν μπορεί να λατρεύσει καθαρά τον Θεό, εφόσον τα έχει αυτά. Γιατί της
γίνονται εμπόδια στο δρόμο της προς τον Θεό και δεν την αφήνουν να Τον συναντήσει και να Τον
δοξολογήσει μέσα της και να προσευχηθεί σ’ Αυτόν με γλυκύτητα στην καρδιά για να φωτιστεί από
Αυτόν. Γι’ αυτό ο νους σκοτίζεται πάντοτε και δεν μπορεί να προκόψει κατά Θεόν, γιατί δεν
φροντίζει να τα κόψει όλα αυτά με πνευματική γνώση.

14. Όταν ο νους σώσει τις αισθήσεις της ψυχής από τα θελήματα της σάρκας και τις οδηγήσει στην
απάθεια και ξεχωρίσει την ψυχή από τα θελήματα της σάρκας, τότε αν δει ο Θεός την αδιαντροπιά
των παθών, ότι ορμούν πάνω στην ψυχή για να φέρουν τις αισθήσεις στην αμαρτία, και φωνάξει ο
νους κρυφά από το Θεό και ακατάπαυστα, στέλνει την βοήθειά Του και όλα αυτά αμέσως τα
καταστρέφει.

Άγιος Ησαΐας ο Αναχωρητής, 27 κεφάλαια περί τηρήσεως του νου, Φιλοκαλία, τόμος Α’, σελ. 28-29

Κοινωνική Δικτύωση

Comment here